Hoe kun je als leidinggevende op een goede manier verbinding maken met het team? DJGB’ers Carlijn Pronk, manager Noord-Kennemerland, en gedragswetenschapper Janneke van Steeg maken daarbij sinds vorig jaar gebruik van Secure Base Leiderschap (SBL). Carlijn: “Het is een manier om medewerkers te laten excelleren en te laten groeien.” Janneke: “Ik merk dat ik meer aandacht heb voor emoties binnen het team.”
SBL is gericht op het creëren van een veilige en stimulerende werkomgeving. Een leider (manager) is zichtbaar, benaderbaar en toont oprechte aandacht voor de leden van het team. Het achterliggende idee is dat medewerkers het beste functioneren wanneer zij zich zowel veilig als uitgedaagd voelen. Daarvoor worden binnen SBL de termen care en dare gebruikt.
Care en dare
Gedragswetenschapper Janneke en Carlijn vanuit haar functie als leidinggevende, vervullen hierin een dubbele rol: zij bieden steun, vertrouwen en duidelijkheid (de veilige basis, care), terwijl zij tegelijkertijd professionals aanmoedigen om zich te ontwikkelen, verantwoordelijkheid te nemen en buiten hun comfortzone te treden (risico’s nemen, dare).
Carlijn: “Het vraagt een andere manier van kijken naar het contact wat je met elkaar hebt. Iedereen heeft dit vanuit zijn eigen hechtingsstijl, want iedereen is op een bepaalde manier gehecht.”
Hechtingsstijlen
Er zijn vier hechtingsstijlen. Deze beschrijven hoe mensen zich verbinden met anderen, vooral onder druk. Als het spannend of stressvol wordt, trekt de één zich meer terug en probeert zelf de controle te houden. De ander zoekt dan juist steun en nabijheid bij de mensen om zich heen.
Een manager, teamleider of gedragswetenschapper die volgens SBL werkt, kijkt bewust naar hoe mensen van nature omgaan met zaken als vertrouwen, relaties en stress.
Janneke: “Het begint bij het besef: hoe breng ik balans aan tussen steunen en uitdagen? Kijk ook naar jezelf: wat is mijn neiging bij stress en wat roept de neiging van deze medewerker bij mij op en andersom? Wat heeft hij of zij nodig en hoe kan ik hier bij aansluiten? Je leert iemand beter te begrijpen. Eerder keek ik meer naar de analyse. Nu denk ik daarnaast vaker: wat is het doel en wat heb je nodig om dat te bereiken?”
Negen eigenschappen
SBL werkt ook met negen eigenschappen (zie kader). Dit zijn onder meer luisteren, vertrouwen, grenzen stellen en uitdagen. “Die eigenschappen probeer ik centraal te stellen in mijn werk. Maar eerlijk is eerlijk: dat is soms best lastig”, zegt Carlijn, “dan val je terug op wat je het beste kan. Sommige eigenschappen zijn een tweede natuur, anderen vergen van mij bewustwording en er bewust mee bezig zijn.”
Veerkracht
Zo draagt SBL bij aan het verhogen van de veerkracht van medewerkers, vermindert het de werkdrukbeleving en bevordert het duurzame inzetbaarheid. Daarnaast heeft het een positief effect op de kwaliteit van de hulpverlening: jeugdbeschermers die zich gesteund voelen, kunnen beter aansluiten bij de behoeften van kinderen en gezinnen.
Gedragswetenschapper Janneke: “SBL verbreedt je blik. Ik denk dat het ook zeker effect kan hebben op het hoge ziekteverzuim.”
-
De 9 eigenschappen van Secure Base Leiderschap (SBL):
- Luisteren met aandacht
De leider neemt de tijd om echt te begrijpen wat medewerkers nodig hebben en wat hen bezighoudt. - Vertrouwen geven
Medewerkers krijgen vertrouwen om zelfstandig keuzes te maken en verantwoordelijkheid te nemen. - Moed en vertrouwen uitstralen
De leider biedt stabiliteit, ook in moeilijke situaties, en helpt medewerkers omgaan met onzekerheid. - Grenzen stellen en duidelijkheid bieden
Een secure base-leider zorgt voor heldere verwachtingen, kaders en richting. - Uitdagen en stimuleren
De leider moedigt medewerkers aan om te groeien, nieuwe stappen te zetten en hun talenten te ontwikkelen. - Fouten maken en leren mogelijk maken
Er ontstaat een klimaat waarin medewerkers mogen experimenteren, reflecteren en leren van ervaringen. - Erkenning en waardering geven
De leider ziet inspanningen en kwaliteiten van medewerkers en spreekt waardering uit. - Verbinden en relaties versterken
De leider investeert in samenwerking, teamgevoel en onderlinge steun.
- Luisteren met aandacht